1Current Verse · ప్రస్తుతం పారాయణ
om̐ śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam ।
prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye ॥ 1 ॥
2
yasyadviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam ।
vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye ॥ 2 ॥
3
vyāsāya viṣṇu rūpāya vyāsarūpāya viṣṇave ।
namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ ॥ 4 ॥
4
avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane ।
sadaika rūpa rūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave ॥ 5 ॥
5
yasya smaraṇamātreṇa janmasaṃsārabandhanāt ।
vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave ॥ 6 ॥
6
om̐ namo viṣṇave prabhaviṣṇave ।
7
śrī vaiśampāyana uvāca
śrutvā dharmā naśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ ।
yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhya bhāṣata ॥ 7 ॥
8
yudhiṣṭhira uvāca
kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vā'pyekaṃ parāyaṇaṃ
stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham ॥ 8 ॥
9
ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ ।
kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsāra bandhanāt ॥ 9 ॥
10
śrī bhīṣma uvāca
jagatprabhuṃ devadeva manantaṃ puruṣottamam ।
stuvannāma sahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ ॥ 10 ॥
11
tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayam ।
dhyāyan stuvannamasyaṃśca yajamānastameva ca ॥ 11 ॥
12
anādi nidhanaṃ viṣṇuṃ sarvaloka maheśvaram ।
lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarva duḥkhātigo bhavet ॥ 12 ॥
13
brahmaṇyaṃ sarva dharmajñaṃ lokānāṃ kīrti vardhanam ।
lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūta bhavodbhavam॥ 13 ॥
14
eṣa me sarva dharmāṇāṃ dharmo'dhika tamomataḥ ।
yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā ॥ 14 ॥
15
paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ ।
paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam ॥ 15 ॥
16
pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalam ।
daivataṃ devatānāṃ ca bhūtānāṃ yo'vyayaḥ pitā ॥ 16 ॥
17
yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādi yugāgame ।
yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye ॥ 17 ॥
18
tasya loka pradhānasya jagannāthasya bhūpate ।
viṣṇornāma sahasraṃ me śṛṇu pāpa bhayāpaham ॥ 18 ॥
19
yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ ।
ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye ॥ 19 ॥
20
ṛṣirnāmnāṃ sahasrasya vedavyāso mahāmuniḥ ॥
chando'nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ ॥ 20 ॥
21
amṛtāṃśūdbhavo bījaṃ śaktirdevakinandanaḥ ।
trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyujyate ॥ 21 ॥
22
viṣṇuṃ jiṣṇuṃ mahāviṣṇuṃ prabhaviṣṇuṃ maheśvaram ॥
anekarūpa daityāntaṃ namāmi puruṣottamam ॥ 22 ॥
23
pūrvanyāsaḥ
asya śrī viṣṇordivya sahasranāma stotra mahāmantrasya ॥
śrī vedavyāso bhagavān ṛṣiḥ ।
anuṣṭup chandaḥ ।
śrīmahāviṣṇuḥ paramātmā śrīmannārāyaṇo devatā ।
amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījam ।
devakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktiḥ ।
udbhavaḥ, kṣobhaṇo deva iti paramomantraḥ ।
śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakam ।
śārṅgadhanvā gadādhara ityastram ।
rathāṅgapāṇi-rakṣobhya iti netram ।
trisāmāsāmagaḥ sāmeti kavacam ।
ānandaṃ parabrahmeti yoniḥ ।
ṛtussudarśanaḥ kāla iti digbandhaḥ ॥
śrīviśvarūpa iti dhyānam ।
śrī mahāviṣṇu prītyarthe sahasranāma jape pārāyaṇe viniyogaḥ ।
24
bhūḥ pādau yasya nābhirviya-dasura nilaścandra sūryau ca netre
karṇāvāśāḥ śirodyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ ।
antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ sura narakhagagobhogi gandharvadaityaiḥ
citraṃ raṃ ramyate taṃ tribhuvana vapuśaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi ॥ 2 ॥
25
om̐ namo bhagavate vāsudevāya !
26
śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ
viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam ।
lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogihṛddhyānagamyam
vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham ॥ 3 ॥
27
meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ
śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam ।
puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ
viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham ॥ 4 ॥
28
namaḥ samasta bhūtānāṃ ādi bhūtāya bhūbhṛte ।
anekarūpa rūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave ॥ 5॥
29
saśaṅkhacakraṃ sakirīṭakuṇḍalaṃ
sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam ।
sahāra vakṣaḥsthala śobhi kaustubhaṃ
namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam । 6॥
30
chāyāyāṃ pārijātasya hemasiṃhāsanopari
āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṅkṛtam ॥ 7 ॥
31
candrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkita vakṣasam
rukmiṇī satyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye ॥ 8 ॥
32
pañcapūja
laṃ - pṛthivyātmane gandhaṃ samarpayāmi
haṃ - ākāśātmane puṣpaiḥ pūjayāmi
yaṃ - vāyvātmane dhūpamāghrāpayāmi
raṃ - agnyātmane dīpaṃ darśayāmi
vaṃ - amṛtātmane naivedyaṃ nivedayāmi
saṃ - sarvātmane sarvopacāra pūjā namaskārān samarpayāmi
33
hariḥ om
34
viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ ।
bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ ॥ 1 ॥
35
pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramāgatiḥ ।
avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca ॥ 2 ॥
36
yogo yogavidāṃ netā pradhāna puruṣeśvaraḥ ।
nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ ॥ 3 ॥
37
sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ ।
sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ ॥ 4 ॥
38
svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ ।
anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ ॥ 5 ॥
39
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ ।
viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ ॥ 6 ॥
40
agrāhyaḥ śāśvato kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ ।
prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param ॥ 7 ॥
41
īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ ।
hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ ॥ 8 ॥
42
īśvaro vikramīdhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ ।
anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān॥ 9 ॥
43
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ ।
ahassaṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ ॥ 10 ॥
44
ajassarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ ।
vṛṣākapirameyātmā sarvayogavinissṛtaḥ ॥ 11 ॥
45
vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā sammitassamaḥ ।
amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ ॥ 12 ॥
46
rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ ।
amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ ॥ 13 ॥
47
sarvagaḥ sarva vidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ ।
vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavitkaviḥ ॥ 14 ॥
48
lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ ।
caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ ॥ 15 ॥
49
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ ।
anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ ॥ 16 ॥
50
upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ ।
atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ ॥ 17 ॥
51
vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ ।
atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ ॥ 18 ॥
52
mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ ।
anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk ॥ 19 ॥
53
maheśvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṅgatiḥ ।
aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ ॥ 20 ॥
54
marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ ।
hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ ॥ 21 ॥
55
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ ।
ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā ॥ 22 ॥
56
gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ ।
nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ ॥ 23 ॥
57
agraṇīgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ
sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt ॥ 24 ॥
58
āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ sampramardanaḥ ।
ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ ॥ 25 ॥
59
suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ ।
satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ ॥ 26 ॥
60
asaṅkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ ।
siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhi sādhanaḥ ॥ 27 ॥
61
vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ ।
vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ ॥ 28 ॥
62
subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ ।
naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ ॥ 29 ॥
63
ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ ।
ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ ॥ 30 ॥
64
amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ ।
auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ ॥ 31 ॥
65
bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ ।
kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ ॥ 32 ॥
66
yugādi kṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ ।
adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit ॥ 33 ॥
67
iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ ।
krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ ॥ 34 ॥
68
acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ ।
apānnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ ॥ 35 ॥
69
skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ ।
vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandharaḥ ॥ 36 ॥
70
aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ ।
anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ ॥ 37 ॥
71
padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt ।
mahardhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ ॥ 38 ॥
72
atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ ।
sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ ॥ 39 ॥
73
vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ ।
mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ ॥ 40 ॥
74
udbhavaḥ, kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ ।
karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ ॥ 41 ॥
75
vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ ।
parardhiḥ paramaspaṣṭaḥ tuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ ॥ 42 ॥
76
rāmo virāmo virajo mārgoneyo nayo'nayaḥ ।
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmodharma viduttamaḥ ॥ 43 ॥
77
vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ ।
hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ ॥ 44 ॥
78
ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ ।
ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ ॥ 45 ॥
79
vistāraḥ sthāvara sthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam ।
artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ ॥ 46 ॥
80
anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ ।
nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ, kṣāmaḥ samīhanaḥ ॥ 47 ॥
81
yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṅgatiḥ ।
sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam ॥ 48 ॥
82
suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt ।
manoharo jitakrodho vīra bāhurvidāraṇaḥ ॥ 49 ॥
83
svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt। ।
vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ ॥ 50 ॥
84
dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram॥
avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ ॥ 51 ॥
85
gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūta maheśvaraḥ ।
ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ ॥ 52 ॥
86
uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ ।
śarīra bhūtabhṛd bhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ ॥ 53 ॥
87
somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujit purusattamaḥ ।
vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāṃ patiḥ ॥ 54 ॥
88
jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mita vikramaḥ ।
ambhonidhiranantātmā mahodadhi śayontakaḥ ॥ 55 ॥
89
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ ।
ānando'nandanonandaḥ satyadharmā trivikramaḥ ॥ 56 ॥
90
maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ ।
tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt ॥ 57 ॥
91
mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī ।
guhyo gabhīro gahano guptaścakra gadādharaḥ ॥ 58 ॥
92
vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṅkarṣaṇo'cyutaḥ ।
varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ ॥ 59 ॥
93
bhagavān bhagahā''nandī vanamālī halāyudhaḥ ।
ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ ॥ 60 ॥
94
sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ ।
divaḥspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ ॥ 61 ॥
95
trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak ।
sannyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam। 62 ॥
96
śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ ।
gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ ॥ 63 ॥
97
anivartī nivṛttātmā saṅkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ ।
śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ ॥ 64 ॥
98
śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ ।
śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmāँllokatrayāśrayaḥ ॥ 65 ॥
99
svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ ।
vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiścinnasaṃśayaḥ ॥ 66 ॥
100
udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ ।
bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ ॥ 67 ॥
101
arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ ।
aniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ ॥ 68 ॥
102
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ ।
trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ ॥ 69 ॥
103
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ ।
anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanañjayaḥ ॥ 70 ॥
104
brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ ।
brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ ॥ 71 ॥
105
mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ ।
mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ ॥ 72 ॥
106
stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ ।
pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ ॥ 73 ॥
107
manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ ।
vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ ॥ 74 ॥
108
sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ ।
śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ ॥ 75 ॥
109
bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ ।
darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ ॥ 76 ॥
110
viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān ।
anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ ॥ 77 ॥
111
eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yattat padamanuttamam ।
lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ ॥ 78 ॥
112
suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī ।
vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ ॥ 79 ॥
113
amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛt । [trilokadhṛk]
sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ ॥ 80 ॥
114
tejo'vṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃvaraḥ ।
pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ ॥ 81 ॥
115
caturmūrti ścaturbāhu ścaturvyūha ścaturgatiḥ ।
caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt ॥ 82 ॥
116
samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ ।
durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā ॥ 83 ॥
117
śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ ।
indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ ॥ 84 ॥
118
udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ ।
arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī ॥ 85 ॥
119
suvarṇabindu-rakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ ।
mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ ॥ 86 ॥
120
kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ ।
amṛtāśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ ॥ 87 ॥
121
sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ ।
nyagrodho'dumbaro'śvatthaścāṇūrāndhra niṣūdanaḥ ॥ 88 ॥
122
sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ ।
amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ ॥ 89 ॥
123
aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān ।
adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ ॥ 90 ॥
124
bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ ।
āśramaḥ śramaṇaḥ, kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ ॥ 91 ॥
125
dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ ।
aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ ॥ 92 ॥
126
sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ ।
abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ ॥ 93 ॥
127
vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ ।
ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ ॥ 94 ॥
128
ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo'grajaḥ ।
anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokadhiṣṭhānamadbhutaḥ ॥ 95 ॥
129
sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ ।
svastidaḥ svastikṛtsvastiḥ svastibhuk svastidakṣiṇaḥ ॥ 96 ॥
130
araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ ।
śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ ॥ 97 ॥
131
akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ, kṣamiṇāṃvaraḥ ।
vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ ॥ 98 ॥
132
uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ ।
vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ ॥ 99 ॥
133
anantarūpo'nanta śrīrjitamanyurbhayāpahaḥ ।
caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ ॥ 100 ॥
134
anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ ।
janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ ॥ 101 ॥
135
ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ ।
ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ ॥ 102 ॥
136
pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛt prāṇajīvanaḥ ।
tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ ॥ 103 ॥
137
bhūrbhuvaḥ svastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ ।
yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ ॥ 104 ॥
138
yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhuk yajñasādhanaḥ ।
yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca ॥ 105 ॥
139
ātmayoniḥ svayañjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ ।
devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ ॥ 106 ॥
140
śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ ।
rathāṅgapāṇi-rakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ ॥ 107 ॥
141
śrī sarvapraharaṇāyudha om̐ nama iti ।
142
vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī ।
śrīmānnārāyaṇo viṣṇurvāsudevo'bhirakṣatu ॥ 108 ॥
143
śrī vāsudevo'bhirakṣatu om̐ nama iti ।
144
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayet॥
nāśubhaṃ prāpnuyāt kiñcitso'mutreha ca mānavaḥ ॥ 2 ॥
145
vedāntago brāhmaṇaḥ syāt kṣatriyo vijayī bhavet ।
vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syāt śūdraḥ sukhamavāpnuyāt ॥ 3 ॥
146
dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt ।
kāmānavāpnuyāt kāmī prajārthī cāpnuyātprajām ॥ 4 ॥ [prāpnuyātprajām]
147
bhaktimān yaḥ sadotthāya śucistadgatamānasaḥ ।
sahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetat prakīrtayet ॥ 5 ॥
148
yaśaḥ prāpnoti vipulaṃ yātiprādhānyameva ca । [jñāti]
acalāṃ śriyamāpnoti śreyaḥ prāpnotyanuttamam। ॥ 6 ॥
149
na bhayaṃ kvacidāpnoti vīryaṃ tejaśca vindati ।
bhavatyarogo dyutimān balarūpa guṇānvitaḥ ॥ 7 ॥
150
rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt ।
bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ ॥ 8 ॥
151
durgāṇyatitaratyāśu puruṣaḥ puruṣottamam ।
stuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ ॥ 9 ॥
152
vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥ ।
sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam। ॥ 10 ॥
153
na vāsudeva bhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit ।
janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate ॥ 11 ॥
154
imaṃ stavamadhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ ।
yujyetātma sukhakṣānti śrīdhṛti smṛti kīrtibhiḥ ॥ 12 ॥
155
na krodho na ca mātsaryaṃ na lobho nāśubhāmatiḥ ।
bhavanti kṛtapuṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame ॥ 13 ॥
156
dyauḥ sa-candrārka nakṣatrā khaṃ diśo bhūrmahodadhiḥ ।
vāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ ॥ 14 ॥
157
sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasam ।
jagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sa carācaram। ॥ 15 ॥
158
indriyāṇi manobuddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥ ।
vāsudevātmakānyāhuḥ, kṣetraṃ kṣetrajña eva ca ॥ 16 ॥
159
sarvāgamānāmācāraḥ prathamaṃ parikalpate ।
ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ ॥ 17 ॥
160
ṛṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥ ।
jaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam ॥ 18 ॥
161
yogojñānaṃ tathā sāṅkhyaṃ vidyāḥ śilpādikarma ca ।
vedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt ॥ 19 ॥
162
eko viṣṇurmahadbhūtaṃ pṛthagbhūtānyanekaśaḥ ।
trīṃlokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ ॥ 20 ॥
163
imaṃ stavaṃ bhagavato viṣṇorvyāsena kīrtitam ।
paṭhedya iccetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca ॥ 21 ॥
164
viśveśvaramajaṃ devaṃ jagataḥ prabhumavyayam।
bhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam ॥ 22 ॥
165
na te yānti parābhavaṃ om̐ nama iti ।
166
arjuna uvāca
padmapatra viśālākṣa padmanābha surottama ।
bhaktānā-manuraktānāṃ trātā bhava janārdana ॥ 23 ॥
167
śrībhagavānuvāca
yo māṃ nāmasahasreṇa stotumicchati pāṇḍava ।
so'hamekena ślokena stuta eva na saṃśayaḥ ॥ 24 ॥
168
stuta eva na saṃśaya om̐ nama iti ।
169
vyāsa uvāca
vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ bhuvanatrayam ।
sarvabhūtanivāso'si vāsudeva namo'stu te ॥ 25 ॥
170
śrīvāsudeva namo'stu te om̐ nama iti ।
171
pārvatyuvāca
kenopāyena laghunā viṣṇornāmasahasrakam ।
paṭhyate paṇḍitairnityaṃ śrotumicchāmyahaṃ prabho ॥ 26 ॥
172
īśvara uvāca
śrīrāma rāma rāmeti rame rāme manorame ।
sahasranāma tattulyaṃ rāmanāma varānane ॥ 27 ॥
173
śrīrāma nāma varānana om̐ nama iti ।
174
brahmovāca
namo'stvanantāya sahasramūrtaye sahasrapādākṣiśirorubāhave ।
sahasranāmne puruṣāya śāśvate sahasrakoṭī yugadhāriṇe namaḥ ॥ 28 ॥
175
śrī sahasrakoṭī yugadhāriṇe nama om̐ nama iti ।
176
sañjaya uvāca
yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ ।
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama ॥ 29 ॥
177
śrī bhagavān uvāca
ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate ।
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham। ॥ 30 ॥
178
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām। ।
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge ॥ 31 ॥
179
ārtāḥ viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītāḥ ghoreṣu ca vyādhiṣu vartamānāḥ ।
saṅkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti ॥ 32 ॥
180
kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt ।
karomi yadyatsakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi ॥ 33 ॥
181
yadakṣara padabhraṣṭaṃ mātrāhīnaṃ tu yadbhavet
tatsarvaṃ kṣamyatāṃ deva nārāyaṇa namo'stu te ।
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca
nyūnāni cātiriktāni kṣamasva puruṣottama ॥
182
iti śrī mahābhārate śatasāhasrikāyāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāmanuśāsana parvāntargata ānuśāsanika parvaṇi, mokṣadharme bhīṣma yudhiṣṭhira saṃvāde śrī viṣṇordivya sahasranāma stotraṃ nāmaikona pañca śatādhika śatatamodhyāyaḥ ॥
śrī viṣṇu sahasranāma stotraṃ samāptam ॥
om̐ tatsat sarvaṃ śrī kṛṣṇārpaṇamastu ॥