Adhyaya 6: Dhyana Yoga (Atma Samyama Yoga / The Yoga of Meditation)

yaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sannyāsamiti prāhuryogaṁ taṁ viddhi pāṇḍava | na hyasannyastasaṅkalpo yogī bhavati kaścana || 6-2 ||

ārurukṣormuneryogaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ karma kāraṇamucyate | yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate || 6-3 ||

yadā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjate | sarvasaṅkalpasannyāsī yogārūḍhastadocyate || 6-4 ||

uddharedātmanātmānaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nātmānamavasādayet | ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ || 6-5 ||

bandhurātmātmanastasya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yenātmaivātmanā jitaḥ | anātmanastu śatrutve vartetātmaiva śatruvat || 6-6 ||

jitātmanaḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ | śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāpamānayoḥ || 6-7 ||

jñānavijñānatṛptātmā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kūṭastho vijitendriyaḥ | yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ || 6-8 ||

suhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu | sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate || 6-9 ||‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

yogī‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yuñjīta satatamātmānaṁ rahasi sthitaḥ | ekākī yatacittātmā nirāśīraparigrahaḥ || 6-10 ||

śucau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ | nātyucchritaṁ nātinīcaṁ cailājinakuśottaram || 6-11 ||

tatraikāgraṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ | upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye || 6-12 ||

samaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kāyaśirogrīvaṁ dhārayannacalaṁ sthiraḥ | samprekṣya nāsikāgraṁ svaṁ diśaścānavalokayan || 6-13 ||

praśāntātmā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ | manaḥ saṁyamya maccitto yukta āsīta matparaḥ || 6-14 ||

yuñjannevaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sadātmānaṁ yogī niyatamānasaḥ | śāntiṁ nirvāṇaparamāṁ matsaṁsthāmadhigacchati || 6-15 ||

nātyaśnatastu‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yogo'sti na caikāntamanaśnataḥ | na cāti svapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna || 6-16 ||

yuktāhāravihārasya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yuktaceṣṭasya karmasu | yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā || 6-17 ||

yadā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ viniyataṁ cittamātmanyevāvatiṣṭhate | niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate tadā || 6-18 ||

yathā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā | yogino yatacittasya yuñjato yogamātmanaḥ || 6-19 ||

yatroparamate‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cittaṁ niruddhaṁ yogasevayā | yatra caivātmanātmānaṁ paśyannātmani tuṣyati || 6-20 ||

sukhamātyantikaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yattadbuddhigrāhyamatīndriyam | vetti yatra na caivāyaṁ sthitaścalati tattvataḥ || 6-21 ||

yaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ labdhvā cāparaṁ lābhaṁ manyate nādhikaṁ tataḥ | yasminsthito na duḥkhena guruṇāpi vicālyate || 6-22 ||

taṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vidyādduḥkhasaṁyogaviyogaṁ yogasañjñitam | sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇṇacetasā || 6-23 ||

saṅkalpaprabhavānkāmāṁstyaktvā sarvānaśeṣataḥ | manasaivendriyagrāmaṁ viniyamya samantataḥ || 6-24 ||‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

śanaiḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śanairuparamedbuddhyā dhṛtigṛhītayā | ātmasaṁsthaṁ manaḥ kṛtvā na kiñcidapi cintayet || 6-25 ||

yato‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yato niścarati manaścañcalamasthiram | tatastato niyamyaitadātmanyeva vaśaṁ nayet || 6-26 ||

praśāntamanasaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hyenaṁ yoginaṁ sukhamuttamam | upaiti śāntarajasaṁ brahmabhūtamakalmaṣam || 6-27 ||

yuñjannevaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sadātmānaṁ yogī vigatakalmaṣaḥ | sukhena brahmasaṁsparśamatyantaṁ sukhamaśnute || 6-28 ||

sarvabhūtasthamātmānaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sarvabhūtāni cātmani | īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ || 6-29 ||

yo‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ māṁ paśyati sarvatra sarvaṁ ca mayi paśyati | tasyāhaṁ na praṇaśyāmi sa ca me na praṇaśyati || 6-30 ||

sarvabhūtasthitaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yo māṁ bhajatyekatvamāsthitaḥ | sarvathā vartamāno'pi sa yogī mayi vartate || 6-31 ||

ātmaupamyena‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sarvatra samaṁ paśyati yo'rjuna | sukhaṁ vā yadi vā duḥkhaṁ sa yogī paramo mataḥ || 6-32 ||

yo'yaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yogastvayā proktaḥ sāmyena madhusūdana | etasyāhaṁ na paśyāmi cañcalatvāt sthitiṁ sthirām || 6-33 ||

cañcalaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi manaḥ kṛṣṇa pramāthi balavad dṛḍham | tasyāhaṁ nigrahaṁ manye vāyoriva suduṣkaram || 6-34 ||

asaṁśayaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahābāho mano durnigrahaṁ calam | abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate || 6-35 ||

asaṁyatātmanā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yogo duṣprāpa iti me matiḥ | vaśyātmanā tu yatatā śakyo'vāptumupāyataḥ || 6-36 ||

ayatiḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śraddhayopeto yogāccalitamānasaḥ | aprāpya yogasaṁsiddhiṁ kāṁ gatiṁ kṛṣṇa gacchati || 6-37 ||

kaccinnobhayavibhraṣṭaśchinnābhramiva naśyati | apratiṣṭho mahābāho vimūḍho brahmaṇaḥ pathi || 6-38 ||‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

etanme‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ saṁśayaṁ kṛṣṇa chettumarhasyaśeṣataḥ | tvadanyaḥ saṁśayasyāsya chettā na hyupapadyate || 6-39 ||

pārtha‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ naiveha nāmutra vināśastasya vidyate | na hi kalyāṇakṛtkaścid durgatiṁ tāta gacchati || 6-40 ||

prāpya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ puṇyakṛtāṁ lokānuṣitvā śāśvatīḥ samāḥ | śucīnāṁ śrīmatāṁ gehe yogabhraṣṭo'bhijāyate || 6-41 ||

athavā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yogināmeva kule bhavati dhīmatām | etaddhi durlabhataraṁ loke janma yadīdṛśam || 6-42 ||

tatra‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ taṁ buddhisaṁyogaṁ labhate paurvadehikam | yatate ca tato bhūyaḥ saṁsiddhau kurunandana || 6-43 ||

pūrvābhyāsena‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tenaiva hriyate hyavaśo'pi saḥ | jijñāsurapi yogasya śabdabrahmātivartate || 6-44 ||

prayatnādyatamānastu‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yogī saṁśuddhakilbiṣaḥ | anekajanmasaṁsiddhastato yāti parāṁ gatim || 6-45 ||

tapasvibhyo'dhiko‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yogī jñānibhyo'pi mato'dhikaḥ | karmibhyaścādhiko yogī tasmādyogī bhavārjuna || 6-46 ||

yogināmāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sarveṣāṁ madgatenāntarātmanā | śraddhāvān bhajate yo māṁ sa me yuktatamo mataḥ || 6-47 ||