Adhyaya 2: Sankhya Yoga (The Yoga of Supreme Knowledge)

kutastvā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kaśmalamidaṁ viṣame samupasthitam | anāryajuṣṭamasvargyamakīrtikaramarjuna || 2-2 ||

klaibyaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mā sma gamaḥ pārtha naitattvayyupapadyate | kṣudraṁ hṛdayadaurbalyaṁ tyaktvottiṣṭha parantapa || 2-3 ||

kathaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ bhīṣmamahaṁ saṅkhye droṇaṁ ca madhusūdana | iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāvarisūdana || 2-4 ||

gurūnahatvā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi mahānubhāvān śreyo bhoktuṁ bhaikṣyamapīha loke | hatvārthakāmāṁstu gurūnihaiva bhuñjīya bhogānrudhirapradigdhān || 2-5 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ caitadvidmaḥ kataranno garīyo yadvā jayema yadi vā no jayeyuḥ | yāneva hatvā na jijīviṣāmaste'vasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣṭrāḥ || 2-6 ||

kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ pṛcchāmi tvāṁ dharmasaṁmūḍhacetāḥ | yacchreyaḥ syānniścitaṁ brūhi tanme śiṣyaste'haṁ śādhi māṁ tvāṁ prapannam || 2-7 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi prapaśyāmi mamāpanudyādyacchokamucchoṣaṇamindriyāṇām | avāpya bhūmāvasapatnamṛddhaṁ rājyaṁ surāṇāmapi cādhipatyam || 2-8 ||

evamuktvā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hṛṣīkeśaṁ guḍākeśaḥ parantapa | na yotsya iti govindamuktvā tūṣṇīṁ babhūva ha || 2-9 ||

tamuvāca‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hṛṣīkeśaḥ prahasanniva bhārata | senayorubhayormadhye viṣīdantamidaṁ vacaḥ || 2-10 ||

aśocyānanvaśocastvaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ prajñāvādāṁśca bhāṣase | gatāsūnagatāsūṁśca nānuśocanti paṇḍitāḥ || 2-11 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tvevāhaṁ jātu nāsaṁ na tvaṁ neme janādhipāḥ | na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayamataḥ param || 2-12 ||

dehino'sminyathā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ dehe kaumāraṁ yauvanaṁ jarā | tathā dehāntaraprāptirdhīrastatra na muhyati || 2-13 ||

mātrāsparśāstu‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ | āgamāpāyino'nityāstāṁstitikṣasva bhārata || 2-14 ||

yaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi na vyathayantyete puruṣaṁ puruṣarṣabha | samaduḥkhasukhaṁ dhīraṁ so'mṛtatvāya kalpate || 2-15 ||

nāsato‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ | ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ || 2-16 ||

avināśi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu tadviddhi yena sarvamidaṁ tatam | vināśamavyayasyāsya na kaścitkartumarhati || 2-17 ||

antavanta‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ | anāśino'prameyasya tasmādyudhyasva bhārata || 2-18 ||

ya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ enaṁ vetti hantāraṁ yaścainaṁ manyate hatam | ubhau tau na vijānīto nāyaṁ hanti na hanyate || 2-19 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ jāyate mriyate vā kadācinnāyaṁ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ | ajo nityaḥ śāśvato'yaṁ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre || 2-20 ||

vedāvināśinaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nityaṁ ya enamajamavyayam | kathaṁ sa puruṣaḥ pārtha kaṁ ghātayati hanti kam || 2-21 ||

vāsāṁsi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro'parāṇi | tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇānyanyāni saṁyāti navāni dehī || 2-22 ||

nainaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ chindanti śastrāṇi nainaṁ dahati pāvakaḥ | na cainaṁ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ || 2-23 ||

acchedyo'yamadāhyo'yamakledyo'śoṣya eva ca | nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuracalo'yaṁ sanātanaḥ || 2-24 ||‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

avyakto'yamacintyo'yamavikāryo'yamucyate | tasmādevaṁ viditvainaṁ nānuśocitumarhasi || 2-25 ||‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

atha‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cainaṁ nityajātaṁ nityaṁ vā manyase mṛtam | tathāpi tvaṁ mahābāho naivaṁ śocitumarhasi || 2-26 ||

jātasya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi dhruvo mṛtyurdhruvaṁ janma mṛtasya ca | tasmādaparihārye'rthe na tvaṁ śocitumarhasi || 2-27 ||

avyaktādīni‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ bhūtāni vyaktamadhyāni bhārata | avyaktanidhanānyeva tatra kā paridevanā || 2-28 ||

āścaryavatpaśyati‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kaścidenamāścaryavadvadati tathaiva cānyaḥ | āścaryavaccainamanyaḥ śṛṇoti śrutvāpyenaṁ veda na caiva kaścit || 2-29 ||

dehī‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nityamavadhyo'yaṁ dehe sarvasya bhārata | tasmātsarvāṇi bhūtāni na tvaṁ śocitumarhasi || 2-30 ||

svadharmamapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cāvekṣya na vikampitumarhasi | dharmyāddhi yuddhācchreyo'nyatkṣatriyasya na vidyate || 2-31 ||

yadṛcchayā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ copapannaṁ svargadvāramapāvṛtam | sukhinaḥ kṣatriyāḥ pārtha labhante yuddhamīdṛśam || 2-32 ||

atha‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cettvamimaṁ dharmyaṁ saṅgrāmaṁ na kariṣyasi | tataḥ svadharmaṁ kīrtiṁ ca hitvā pāpamavāpsyasi || 2-33 ||

akīrtiṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cāpi bhūtāni kathayiṣyanti te'vyayām | saṁbhāvitasya cākīrtirmaraṇādatiricyate || 2-34 ||

bhayādraṇāduparataṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ maṁsyante tvāṁ mahārathāḥ | yeṣāṁ ca tvaṁ bahumato bhūtvā yāsyasi lāghavam || 2-35 ||

avācyavādāṁśca‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ bahūnvadiṣyanti tavāhitāḥ | nindantastava sāmarthyaṁ tato duḥkhataraṁ nu kim || 2-36 ||

hato‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vā prāpsyasi svargaṁ jitvā vā bhokṣyase mahīm | tasmāduttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ || 2-37 ||

sukhaduḥkhe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ same kṛtvā lābhālābhau jayājayau | tato yuddhāya yujyasva naivaṁ pāpamavāpsyasi || 2-38 ||

eṣā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ te'bhihitā sāṅkhye buddhiryoge tvimāṁ śṛṇu | buddhyā yukto yayā pārtha karmabandhaṁ prahāsyasi || 2-39 ||

nehābhikramanāśo'sti‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ pratyavāyo na vidyate | svalpamapyasya dharmasya trāyate mahato bhayāt || 2-40 ||

vyavasāyātmikā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ buddhirekeha kurunandana | bahuśākhā hyanantāśca buddhayo'vyavasāyinām || 2-41 ||

karmaṇyevādhikāraste‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mā phaleṣu kadācana | mā karmaphalaheturbhūrmā te saṅgo'stvakarmaṇi || 2-47 ||

yogasthaḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kuru karmāṇi saṅgaṁ tyaktvā dhanañjaya | siddhyasiddhyoḥ samo bhūtvā samatvaṁ yoga ucyate || 2-48 ||

buddhiyukto‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ jahātīha ubhe sukṛtaduṣkṛte | tasmādyogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśalam || 2-50 ||

sthitaprajñasya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kā bhāṣā samādhisthasya keśava | sthitadhīḥ kiṁ prabhāṣeta kimāsīta vrajeta kim || 2-54 ||

prajahāti‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ yadā kāmānsarvānpārtha manogatān | ātmanyevātmanā tuṣṭaḥ sthitaprajñastadocyate || 2-55 ||

duḥkheṣvanudvignamanāḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sukheṣu vigataspṛhaḥ | vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate || 2-56 ||

dhyāyato‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ viṣayānpuṁsaḥ saṅgasteṣūpajāyate | saṅgātsañjāyate kāmaḥ kāmātkrodho'bhijāyate || 2-62 ||

krodhādbhavati‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ saṁmohaḥ saṁmohātsmṛtivibhramaḥ | smṛtibhraṁśādbuddhināśo buddhināśātpraṇaśyati || 2-63 ||

āpūryamāṇamacalapratiṣṭhaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ samudramāpaḥ praviśanti yadvat | tadvatkāmā yaṁ praviśanti sarve sa śāntimāpnoti na kāmakāmī || 2-70 ||

vihāya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kāmānyaḥ sarvānpumāṁścarati niḥspṛhaḥ | nirmamo nirahaṅkāraḥ sa śāntimadhigacchati || 2-71 ||

eṣā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ brāhmī sthitiḥ pārtha naināṁ prāpya vimuhyati | sthitvāsyāmantakāle'pi brahmanirvāṇamṛcchati || 2-72 ||