Adhyaya 3: Karma Yoga (The Yoga of Selfless Action)

vyāmiśreṇeva‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vākyena buddhiṁ mohayasīva me | tadekaṁ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām || 3-2 ||

loke'smindvividhā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ niṣṭhā purā proktā mayānagha | jñānayogena sāṅkhyānāṁ karmayogena yoginām || 3-3 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṁ puruṣo'śnute | na ca sannyasanādeva siddhiṁ samadhigacchati || 3-4 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt | kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ || 3-5 ||

karmendriyāṇi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ saṁyamya ya āste manasā smaran | indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate || 3-6 ||

yastvindriyāṇi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ manasā niyamyārabhate'rjuna | karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate || 3-7 ||

niyataṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kuru karma tvaṁ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ | śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ || 3-8 ||

yajñārthātkarmaṇo'nyatra‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ loko'yaṁ karmabandhanaḥ | tadarthaṁ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara || 3-9 ||

sahayajñāḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ | anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk || 3-10 ||

devānbhāvayatānena‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ te devā bhāvayantu vaḥ | parasparaṁ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha || 3-11 ||

iṣṭānbhogānhi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ | tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ || 3-12 ||

yajñaśiṣṭāśinaḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ | bhuñjate te tvaghaṁ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt || 3-13 ||

annādbhavanti‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ | yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || 3-14 ||

karma‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ brahmodbhavaṁ viddhi brahmākṣarasamudbhavam | tasmātsarvagataṁ brahma nityaṁ yajñe pratiṣṭhitam || 3-15 ||

evaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ pravartitaṁ cakraṁ nānuvartayatīha yaḥ | aghāyurindriyārāmo moghaṁ pārtha sa jīvati || 3-16 ||

yastvātmaratireva‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ syādātmatṛptaśca mānavaḥ | ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṁ na vidyate || 3-17 ||

naiva‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana | na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ || 3-18 ||

tasmādasaktaḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ satataṁ kāryaṁ karma samācara | asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ || 3-19 ||

karmaṇaiva‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi saṁsiddhimāsthitā janakādayaḥ | lokasaṅgrahamevāpi saṁpaśyankartumarhasi || 3-20 ||

yadyadācarati‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śreṣṭhastattadevetaro janaḥ | sa yatpramāṇaṁ kurute lokastadanuvartate || 3-21 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ me pārthāsti kartavyaṁ triṣu lokeṣu kiñcana | nānavāptamavāptavyaṁ varta eva ca karmaṇi || 3-22 ||

yadi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hyahaṁ na varteyaṁ jātu karmaṇyatandritaḥ | mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 3-23 ||

utsīdeyurime‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ lokā na kuryāṁ karma cedaham | saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ || 3-24 ||

saktāḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ karmaṇyavidvāṁso yathā kurvanti bhārata | kuryādvidvāṁstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham || 3-25 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ buddhibhedaṁ janayedajñānāṁ karmasaṅginām | joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 3-26 ||

prakṛteḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ | ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate || 3-27 ||

tattvavittu‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ | guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate || 3-28 ||

prakṛterguṇasammūḍhāḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sajjante guṇakarmasu | tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet || 3-29 ||

mayi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā | nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || 3-30 ||

ye‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ me matamidaṁ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ | śraddhāvanto'nasūyanto mucyante te'pi karmabhiḥ || 3-31 ||

ye‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam | sarvajñānavimūḍhāṁstānviddhi naṣṭānacetasaḥ || 3-32 ||

sadṛśaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi | prakṛtiṁ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṁ kariṣyati || 3-33 ||

indriyasyendriyasyārthe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ rāgadveṣau vyavasthitau | tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau || 3-34 ||

śreyānsvadharmo‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt | svadharme nidhanaṁ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ || 3-35 ||

atha‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kena prayukto'yaṁ pāpaṁ carati pūruṣaḥ | anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ || 3-36 ||

kāma‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ | mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam || 3-37 ||

dhūmenāvriyate‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vahniryathādarśo malena ca | yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam || 3-38 ||

āvṛtaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ jñānametena jñānino nityavairiṇā | kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca || 3-39 ||

indriyāṇi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate | etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam || 3-40 ||

tasmāttvamindriyāṇyādau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ niyamya bharatarṣabha | pāpmānaṁ prajahi hyenaṁ jñānavijñānanāśanam || 3-41 ||

indriyāṇi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṁ manaḥ | manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ || 3-42 ||

evaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌‌‌​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ buddheḥ paraṁ buddhvā saṁstabhyātmānamātmanā | jahi śatruṁ mahābāho kāmarūpaṁ durāsadam || 3-43 ||