Sarga 5: The Splendor and Description of Ayodhya City
sarvā pūrvamiyaṁ yeṣāmāsīt kṛtsnā vasundharā | prajāpatimupādāya nṛpāṇāṁ jayaśālinām || 5-1 ||
kośalo nāma muditaḥ sphīto janapado mahān | niviṣṭaḥ sarayūtīre prabhūtadhanadhānyavān || 5-2 ||
ayodhyā nāma nagarī tatrāsīllokaviśrutā | manunā mānavendreṇa yā purī nirmitā svayam || 5-3 ||
āyatā daśa ca dve ca yojanāni mahāpurī | śrīmatī trīṇi vistīrṇā suvibhaktamahāpathā || 5-4 ||
rājamārgeṇa mahatā suvibhaktena śobhitā | muktapuṣpāvakīrṇena jalasiktena nityaśaḥ || 5-5 ||
tāṁ tu rājā daśaratho mahārāṣṭravivardhanaḥ | purīmāvāsayāmāsa divi devapatiryathā || 5-6 ||
kavāṭatoraṇavatīṁ suvibhaktāntarāpaṇām | sarvayantrāyudhavatīmupetāṁ sarvaśilpibhiḥ || 5-7 ||
sūtamāgadhasambādhāṁ śrīmatīmatulaprabhām | uccāṭṭāladhvajavatīṁ śataghnīśatasaṅkulām || 5-8 ||
vadhūnāṭakasaṅghaiśca saṁyuktāṁ sarvataḥ purīm | udyānāmravaṇopetāṁ mahatīṁ sālemekhalām || 5-9 ||
durgagambhīraparikhāṁ durgāmanyairdurāsadām | hastyaśvarathasampūrṇāṁ gobhiruṣṭraiḥ kharaistathā || 5-10 ||
sāmantarājasaṅghaiśca balikarmabhirāvṛtām | nānādeśanivāsaiśca vaṇigbhirupaśobhitām || 5-11 ||
prāsādai ratnavikṛtaiḥ parvatairiva śobhitām | kūṭāgāraiśca sampūrṇāmindrasyevāmarāvatīm || 5-12 ||
citrāmaṣṭāpadākārāṁ varanārīgaṇāyutām | sarvaratnasamākīrṇāṁ vimānagṛhaśobhitām || 5-13 ||
gṛhagāḍhāmavicchidrāṁ samabhūmau niveśitām | śālitaṇḍulasampūrṇāmikṣukāṇḍarasodakām || 5-14 ||
dundubhībhī mṛdaṅgaiśca vīṇābhiḥ paṇavaistathā | nāditāṁ bhṛśamatyarthaṁ pṛthivyāṁ tāmanuttamām || 5-15 ||
vimānamiva siddhānāṁ tapasādhigataṁ divi | suniveśitaveśmāntā narottamasamākulām || 5-16 ||
ye ceṣubhiravidhyanto viviktaṁ nāparāparam | śabdavedhyaṁ ca laghvastā viśikhā bāhuśālinaḥ || 5-17 ||
siṁhavyāghravarāhāṇāṁ mattānāṁ nadatāṁ vane | hantāro niśitaiḥ śastrairbalādbāhubalairapi || 5-18 ||
tādṛśānāṁ sahasraistāmabhipūrṇāṁ mahārathaiḥ | purīmāvāsayāmāsa rājā daśaratho vaśī || 5-19 ||
tasyāṁ puryāmayodhyāyāṁ vedavidbhirmahātmabhiḥ | agnihotraparairnityaṁ ṣaḍaṅgavidbhirāvṛtām || 5-20 ||
sahasradaiḥ satyasandhairmaharṣisamatejasaiḥ | maharṣigaṇasaṅkīrṇāṁ rājarṣibhirupāsitām || 5-21 ||
tāṁ purīṁ yojane dve ca triguṇaṁ ca suvistṛtām | daśarathaḥ pālayāmāsa dharmeṇa parameṇa ha || 5-22 ||
sā purī sūryasaṅkāśā susamṛddhā yaśasvinī | rarāja sā ayodhyākhyā triviṣṭapamivāparam || 5-23 ||