Sarga 4: Lava and Kusha Sing the Epic

caturviṁśatsahasrāṇi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ślokānāmuktavānṛṣiḥ | tathā sargaśatān pañca ṣaṭ kāṇḍāni tathottaram || 4-2 ||

kṛtvā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu tanmahāprājñaḥ sabhaviṣyaṁ sahottaram | cintayāmāsa ko nvetat prayuñjīta iti prabhuḥ || 4-3 ||

tasya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cintayamānasya maharṣerbhāvitātmanaḥ | agṛhṇītāṁ sutau pādau muniveṣau kuśīlavau || 4-4 ||

kuśīlavau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu dharmajñau rājaputrau yaśasvinau | bhrātarau svarasampannau dadarśa āśramavāsinau || 4-5 ||

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu medhāvinau dṛṣṭvā vedeṣu pariniṣṭhitau | vedopabṛṁhaṇārthāya tāvagrāhayata prabhuḥ || 4-6 ||

kāvyaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ rāmāyaṇaṁ kṛtsnaṁ sītāyāścaritaṁ mahat | paulastyavadhamityevaṁ cakāra caritavrataḥ || 4-7 ||

pāṭhye‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ geye ca madhuraṁ pramāṇaistribhiranvitam | jātibhiḥ saptabhiryuktaṁ tantrīlayasamanvitam || 4-8 ||

rasaiḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śṛṅgārakaruṇahāsyaraudrabhayānakaiḥ | vīrādibhī rasairyuktaṁ kāvyametadagāyatām || 4-9 ||

tau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu gāndharvatattvajñau sthānamūrcchanakovidau | bhrātarau svarasampannau gandharvāviva rūpiṇau || 4-10 ||

rūpalakṣaṇasampannau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ madhurasvarabhāṣiṇau | bimbādiva samuddhūtau rāmadehāttathāparau || 4-11 ||

tau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ rājaputrau kārtsnyena dharmyamākhyānamuttamam | vācovidheyaṁ tatsarvaṁ kṛtvā kāvyamaninditau || 4-12 ||

ṛṣīṇāṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca dvijātīnāṁ sādhūnāṁ ca samāgame | yathāpadeśaṁ madhuraṁ tau tadā samagāyatām || 4-13 ||

mahātmānau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahābhāgau sarvalakṣaṇalakṣitau | tau kadācit sametānāmṛṣīṇāṁ bhāvitātmanām || 4-14 ||

madhye‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ maharṣipramukhā munayaḥ saṁśitavratāḥ | śuśrūvuste tadā sarva āścaryaṁ paramaṁ gatāḥ || 4-15 ||

te‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sādhu sādhviti tadā munayo harṣasaṁplutāḥ | praśaśaṁsuḥ praśasanīyau gāyamānau kuśīlavau || 4-16 ||

aho‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ gītasya mādhuryaṁ ślokānāṁ ca viśeṣataḥ | ciranirvṛttamapyetat pratyakṣamiva darśitam || 4-17 ||

praviśya‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tāvubhau suṣṭhu sabhāṁ munigaṇānvitām | sametya ca susamprītyā gāyantau tau yaśasvinau || 4-18 ||

tau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu saṁstūtasantuṣṭau munibhirbhāvavidyayā | adhikaṁ dadhatū rūpaṁ gāyantau madhurasvaram || 4-19 ||

prītaḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kaścit tadā tābhyāṁ kalaśaṁ sannyavedayat | kaścidbalkalamutkṛṣṭaṁ dadau kaścidajinaṁ varam || 4-20 ||

yajñopavītaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kaścicca kaupīnaṁ kaścidādarāt | kaścinmauñjīṁ dadau tābhyāṁ kaściddaṇḍaṁ kamaṇḍalum || 4-21 ||

kaścidāśīḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ prayuñjīta kaściddīrghāyurastviti | maharṣayaḥ prasannātmā varadānaṁ dadustathā || 4-22 ||

aho‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nu gītaṁ gāndharvaṁ sarvaśrutimanoharam | āyuṣyaṁ puṣṭijananaṁ dhanyaṁ sarvasukhāvaham || 4-23 ||

praśasyamānau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sarvatra kadācit tau kuśīlavau | rathyāsu rājamārgeṣu gāyantau tau dadarśa ha || 4-24 ||

dadarśa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ rāmaḥ svāṁ gehe gāyantau tau kuśīlavau | śrutvā tu tau mahābhāgau pūjayāmāsa rāghavaḥ || 4-25 ||

uvāca‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca tadā rāmo bhrātṝn sarvān samāgatān | śrūyatāmidamākhyānaṁ sarvapāpapraṇāśanam || 4-26 ||

tau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tu saṁcoditau rāmeṇa samagāyetāṁ mudānvitau | tadgītaṁ śrutisubhagaṁ sarvalokasukhāvaham || 4-27 ||

śrotāraḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sarva evaite babhūvuḥ paramotsukāḥ | na ca tṛptiṁ yayuḥ sarve śṛṇvanto rāmasatkathām || 4-28 ||

evametanmahākāvyaṁ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vālmīkiprabhavaṁ śubham | kuśīlavābhyāṁ gīyamānaṁ rarāja bhuvanatraye || 4-29 ||