Nityasadhana
Home>Grand Epics>Valmiki Ramayanam>Ayodhya Kanda>Sarga 1: The Splendid Virtues of Sri Rama
Valmiki Ramayanam · Ayodhya Kanda

Sarga 1: The Splendid Virtues of Sri Rama

52 Sacred Verses · ~12 min recitation
1

gacchatā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mātulakulaṃ bharatena tadānaghaḥ । śatrughno nityaśatrughno nītaḥ prītipuraskṛtaḥ ॥ 1 ॥

2

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tatra nyavasadbhrātrā saha satkārasatkṛtaḥ । mātulenāśvapatinā snehayuktana lālitaḥ ॥ 2 ॥

3

tatrāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nivasantau tau tarpyamāṇau ca kāmataḥ । bhrātarau smaratāṃ vīrau vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam ॥ 3 ॥

4

rājāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tau mahātejāḥ smarate bhrātarāvubhau । hṛdayenābhitāmrārkaprakhyau sutavarottamau ॥ 4 ॥

5

sarve‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi tasya putrāścatvāro bāhuvikramāḥ । hṛdaye parivarttante prāṇā iva śarīriṇaḥ ॥ 5 ॥

6

teṣāmapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahātejā rāmo ratikaraḥ pituḥ । svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ ॥ 6 ॥

7

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi rūpopapannaśca vīryavānanasūyakaḥ । bhūmāvasaddaśo loke guṇaiḥ daśarathātmajaḥ ॥ 7 ॥

8

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca nityaṃ praśāntātmā mṛdupūrvaṃ tu bhāṣate । ucyamāno'pi paruṣaṃ nottaraṃ pratipadyate ॥ 8 ॥

9

kathañcidupakāreṇa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kṛtenaikena tuṣyati । na smaratyapakārāṇāṃ śatamapyātmavattayā ॥ 9 ॥

10

śīlavṛddhairjñānavṛddhairvayovṛddhaiśca sajjanaiḥ । kathayannāsta vai nityamastrayogyānantare ॥ 10 ॥‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

11

gacchatā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mātulakulaṃ bharatena tadānaghaḥ । śatrughno nityaśatrughno nītaḥ prītipuraskṛtaḥ ॥ 1 ॥

12

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tatra nyavasadbhrātrā saha satkārasatkṛtaḥ । mātulenāśvapatinā snehayuktana lālitaḥ ॥ 2 ॥

13

tatrāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nivasantau tau tarpyamāṇau ca kāmataḥ । bhrātarau smaratāṃ vīrau vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam ॥ 3 ॥

14

rājāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tau mahātejāḥ smarate bhrātarāvubhau । hṛdayenābhitāmrārkaprakhyau sutavarottamau ॥ 4 ॥

15

sarve‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi tasya putrāścatvāro bāhuvikramāḥ । hṛdaye parivarttante prāṇā iva śarīriṇaḥ ॥ 5 ॥

16

teṣāmapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahātejā rāmo ratikaraḥ pituḥ । svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ ॥ 6 ॥

17

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi rūpopapannaśca vīryavānanasūyakaḥ । bhūmāvasaddaśo loke guṇaiḥ daśarathātmajaḥ ॥ 7 ॥

18

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca nityaṃ praśāntātmā mṛdupūrvaṃ tu bhāṣate । ucyamāno'pi paruṣaṃ nottaraṃ pratipadyate ॥ 8 ॥

19

kathañcidupakāreṇa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kṛtenaikena tuṣyati । na smaratyapakārāṇāṃ śatamapyātmavattayā ॥ 9 ॥

20

śīlavṛddhairjñānavṛddhairvayovṛddhaiśca sajjanaiḥ । kathayannāsta vai nityamastrayogyānantare ॥ 10 ॥‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

21

gacchatā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mātulakulaṃ bharatena tadānaghaḥ । śatrughno nityaśatrughno nītaḥ prītipuraskṛtaḥ ॥ 1 ॥

22

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tatra nyavasadbhrātrā saha satkārasatkṛtaḥ । mātulenāśvapatinā snehayuktana lālitaḥ ॥ 2 ॥

23

tatrāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nivasantau tau tarpyamāṇau ca kāmataḥ । bhrātarau smaratāṃ vīrau vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam ॥ 3 ॥

24

rājāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tau mahātejāḥ smarate bhrātarāvubhau । hṛdayenābhitāmrārkaprakhyau sutavarottamau ॥ 4 ॥

25

sarve‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi tasya putrāścatvāro bāhuvikramāḥ । hṛdaye parivarttante prāṇā iva śarīriṇaḥ ॥ 5 ॥

26

teṣāmapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahātejā rāmo ratikaraḥ pituḥ । svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ ॥ 6 ॥

27

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi rūpopapannaśca vīryavānanasūyakaḥ । bhūmāvasaddaśo loke guṇaiḥ daśarathātmajaḥ ॥ 7 ॥

28

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca nityaṃ praśāntātmā mṛdupūrvaṃ tu bhāṣate । ucyamāno'pi paruṣaṃ nottaraṃ pratipadyate ॥ 8 ॥

29

kathañcidupakāreṇa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kṛtenaikena tuṣyati । na smaratyapakārāṇāṃ śatamapyātmavattayā ॥ 9 ॥

30

śīlavṛddhairjñānavṛddhairvayovṛddhaiśca sajjanaiḥ । kathayannāsta vai nityamastrayogyānantare ॥ 10 ॥‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

31

gacchatā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mātulakulaṃ bharatena tadānaghaḥ । śatrughno nityaśatrughno nītaḥ prītipuraskṛtaḥ ॥ 1 ॥

32

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tatra nyavasadbhrātrā saha satkārasatkṛtaḥ । mātulenāśvapatinā snehayuktana lālitaḥ ॥ 2 ॥

33

tatrāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nivasantau tau tarpyamāṇau ca kāmataḥ । bhrātarau smaratāṃ vīrau vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam ॥ 3 ॥

34

rājāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tau mahātejāḥ smarate bhrātarāvubhau । hṛdayenābhitāmrārkaprakhyau sutavarottamau ॥ 4 ॥

35

sarve‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi tasya putrāścatvāro bāhuvikramāḥ । hṛdaye parivarttante prāṇā iva śarīriṇaḥ ॥ 5 ॥

36

teṣāmapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahātejā rāmo ratikaraḥ pituḥ । svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ ॥ 6 ॥

37

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi rūpopapannaśca vīryavānanasūyakaḥ । bhūmāvasaddaśo loke guṇaiḥ daśarathātmajaḥ ॥ 7 ॥

38

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca nityaṃ praśāntātmā mṛdupūrvaṃ tu bhāṣate । ucyamāno'pi paruṣaṃ nottaraṃ pratipadyate ॥ 8 ॥

39

kathañcidupakāreṇa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kṛtenaikena tuṣyati । na smaratyapakārāṇāṃ śatamapyātmavattayā ॥ 9 ॥

40

śīlavṛddhairjñānavṛddhairvayovṛddhaiśca sajjanaiḥ । kathayannāsta vai nityamastrayogyānantare ॥ 10 ॥‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

41

gacchatā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mātulakulaṃ bharatena tadānaghaḥ । śatrughno nityaśatrughno nītaḥ prītipuraskṛtaḥ ॥ 1 ॥

42

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tatra nyavasadbhrātrā saha satkārasatkṛtaḥ । mātulenāśvapatinā snehayuktana lālitaḥ ॥ 2 ॥

43

tatrāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ nivasantau tau tarpyamāṇau ca kāmataḥ । bhrātarau smaratāṃ vīrau vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam ॥ 3 ॥

44

rājāpi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tau mahātejāḥ smarate bhrātarāvubhau । hṛdayenābhitāmrārkaprakhyau sutavarottamau ॥ 4 ॥

45

sarve‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi tasya putrāścatvāro bāhuvikramāḥ । hṛdaye parivarttante prāṇā iva śarīriṇaḥ ॥ 5 ॥

46

teṣāmapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mahātejā rāmo ratikaraḥ pituḥ । svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ ॥ 6 ॥

47

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ hi rūpopapannaśca vīryavānanasūyakaḥ । bhūmāvasaddaśo loke guṇaiḥ daśarathātmajaḥ ॥ 7 ॥

48

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca nityaṃ praśāntātmā mṛdupūrvaṃ tu bhāṣate । ucyamāno'pi paruṣaṃ nottaraṃ pratipadyate ॥ 8 ॥

49

kathañcidupakāreṇa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kṛtenaikena tuṣyati । na smaratyapakārāṇāṃ śatamapyātmavattayā ॥ 9 ॥

50

śīlavṛddhairjñānavṛddhairvayovṛddhaiśca sajjanaiḥ । kathayannāsta vai nityamastrayogyānantare ॥ 10 ॥‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​

51

gacchatā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ mātulakulaṃ bharatena tadānaghaḥ । śatrughno nityaśatrughno nītaḥ prītipuraskṛtaḥ ॥ 1 ॥

52

sa‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tatra nyavasadbhrātrā saha satkārasatkṛtaḥ । mātulenāśvapatinā snehayuktana lālitaḥ ॥ 2 ॥

Round #2