Sarga 32: Sita looks up and sees the radiant, humble golden monkey

ityārṣe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye । sundarakāṇḍe śubhe ramye kathāsāraḥ pravartate ॥ 2 ॥

rāmo‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ rāmo yadukulapradīpaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥ । kuśalī saha saumitriḥ sugrīvasahito balī ॥ 3 ॥

dadau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca tasyai vipulāṃ mudrikāṃ rāmalakṣmaṇām । pratyayārthaṃ mahābhāgo mārutiḥ paravīrahā ॥ 4 ॥

dṛṣṭvā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cūḍāmaṇiṃ divyaṃ rāmaḥ kamalalocanaḥ । harṣeṇa mahatā yukto bāṣpapūrṇavilocanaḥ ॥ 5 ॥

dṛṣṭā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sīteti māruteḥ śrutvā vākyamamanmatham । praharṣamatulaṃ lebhe rāmaḥ satyaparākramaḥ ॥ 6 ॥

tataḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sa mārutirdhīmān sarvaśāstraviśāradaḥ । sītāyāḥ pratyayārthaṃ tu vyājahāra mahāyaśāḥ ॥ 7 ॥

ityārṣe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye । sundarakāṇḍe śubhe ramye kathāsāraḥ pravartate ॥ 8 ॥

rāmo‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ rāmo yadukulapradīpaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥ । kuśalī saha saumitriḥ sugrīvasahito balī ॥ 9 ॥

dadau‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ ca tasyai vipulāṃ mudrikāṃ rāmalakṣmaṇām । pratyayārthaṃ mahābhāgo mārutiḥ paravīrahā ॥ 10 ॥

dṛṣṭvā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ cūḍāmaṇiṃ divyaṃ rāmaḥ kamalalocanaḥ । harṣeṇa mahatā yukto bāṣpapūrṇavilocanaḥ ॥ 11 ॥

dṛṣṭā‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sīteti māruteḥ śrutvā vākyamamanmatham । praharṣamatulaṃ lebhe rāmaḥ satyaparākramaḥ ॥ 12 ॥

tataḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sa mārutirdhīmān sarvaśāstraviśāradaḥ । sītāyāḥ pratyayārthaṃ tu vyājahāra mahāyaśāḥ ॥ 13 ॥

ityārṣe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye । sundarakāṇḍe śubhe ramye kathāsāraḥ pravartate ॥ 14 ॥