Sarga 47: East, West, and North armies return empty-handed after one month

ityārṣe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye । kiṣkindhākāṇḍe śubhe ramye kathāsāraḥ pravartate ॥ 2 ॥

hanumānapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ dharmātmā sarvaśāstraviśāradaḥ । rāghavasya hitārthāya sarvayatnaṃ cakāra saḥ ॥ 3 ॥

ādiśad‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vānarāneka sarvadikṣu mahābalān । sītāyāḥ parimārgārthaṃ sugrīvaḥ plavageśvaraḥ ॥ 4 ॥

jāmbavān‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vacanaṃ śrutvā mārutiṃ protsahan prabhuḥ । uttiṣṭha hariśārdūla laṅghaya tvaṃ mahodadhim ॥ 5 ॥

tataḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ saṃharṣito vīro hanumān mārutātmajaḥ । vivṛddhagātraḥ sahasā babhūvāmitavikramaḥ ॥ 6 ॥

tataḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sugrīvamāsādya rāmaḥ satyaparākramaḥ । agniṃ sākṣiṇaṃ kṛtvā sakhyaṃ cakre mahāyaśāḥ ॥ 7 ॥

ityārṣe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye । kiṣkindhākāṇḍe śubhe ramye kathāsāraḥ pravartate ॥ 8 ॥

hanumānapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ dharmātmā sarvaśāstraviśāradaḥ । rāghavasya hitārthāya sarvayatnaṃ cakāra saḥ ॥ 9 ॥

ādiśad‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vānarāneka sarvadikṣu mahābalān । sītāyāḥ parimārgārthaṃ sugrīvaḥ plavageśvaraḥ ॥ 10 ॥

jāmbavān‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vacanaṃ śrutvā mārutiṃ protsahan prabhuḥ । uttiṣṭha hariśārdūla laṅghaya tvaṃ mahodadhim ॥ 11 ॥

tataḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ saṃharṣito vīro hanumān mārutātmajaḥ । vivṛddhagātraḥ sahasā babhūvāmitavikramaḥ ॥ 12 ॥

tataḥ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ sugrīvamāsādya rāmaḥ satyaparākramaḥ । agniṃ sākṣiṇaṃ kṛtvā sakhyaṃ cakre mahāyaśāḥ ॥ 13 ॥

ityārṣe‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye । kiṣkindhākāṇḍe śubhe ramye kathāsāraḥ pravartate ॥ 14 ॥

hanumānapi‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ dharmātmā sarvaśāstraviśāradaḥ । rāghavasya hitārthāya sarvayatnaṃ cakāra saḥ ॥ 15 ॥

ādiśad‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌​​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ vānarāneka sarvadikṣu mahābalān । sītāyāḥ parimārgārthaṃ sugrīvaḥ plavageśvaraḥ ॥ 16 ॥