Vivekachudamani: Discrimination between the Real and Unreal

jantūnāṃ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ narajanma durlabhamataḥ puṃstvaṃ tato vipratā tasmād vaidikadharmamārgaparatā vidvattvamasmātparam | ātmānātmavivecanaṃ svanubhavo brahmātmanā saṃsthiti- rmuktirno śatakoṭijanmasu kṛtaiḥ puṇyairvinā labhyate || 2 ||

durlabhaṃ‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ trayamevaitad devānugrahahetukam | manuṣyatvaṃ mumukṣutvaṃ mahāpuruṣasaṃśrayaḥ || 3 ||

brahma‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ satyaṃ jaganmithyetyevaṃrūpo viniścayaḥ | so'yaṃ nityānityavastuvivekaḥ samudāhṛtaḥ || 20 ||

asti‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ kaścit svayaṃ nityamahaṃpratyayalambanaḥ | avasthātrayasākṣī san pañcakośavilakṣaṇaḥ || 125 ||

tatvamasyādivākyeṣu‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ lakṣyārthaḥ pratipādyate | jahatsvārthābhidhāvṛttyā caitanyasyaikatā vibhoḥ || 241 ||

na‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ me deho na me prāṇo na me buddhirahaṅkṛtiḥ | na me manaścendriyāṇi saccidānando'smyahaṃ sadā || 479 ||

saṃsārādhvani‍​‌​​‌‌‌​​‌​‌​‌​​​‌​‌‌​​‌​​‌‌‌​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​​​‌‌​​‌‌‌​‌​​‌‌‌​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​​​​​‌‌​​​​​​‌‌‌​‌​​‌​‌​​‌‌​‌​​​​​‌​‌​​‌‌‌​​‌​​​​‌‌​‌​‌​‌​​​‌​‌​‌​‌​‌​​​​​‌​‌​‌​​‌​​​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​ tāpabhānukiraṇaprodbhūtadāhavyathā- khinnānāṃ jalakāṅkṣayā marubhuvi bhrāntyā paribhrāmyatām | atyāsannasudhāmbudhiṃ sukhakaraṃ brahmādvayaṃ darśaya- ntyeṣā śaṅkarabhāratī vijayate nirvāṇasandāyinī || 580 ||